 
 
 
 
 
 
 
|
Het maken van perkament:
'Haal ze er dan uit, maak de touwen vast en span ze op een raam.'
Met steentjes, bolletjes perkament stokjes of met touw,
tegenwoordig ook met roestvrije metalen klemmen, worden de touwen aan de huid bevestigd.
Het doorgaans rechthoekige raamwerk heeft ronde gaten waarin taps toelopende houten pennen
steken.
Deze hebben aan de achterzijde een gleuf waar een touw, met aan het
einde een knoop, in vastgrijpt. Door de pennen te draaien kunnen de touwen en daarmee de
huiden op iedere gewenste spanning gebracht worden. Het opspannen van een met kalk
bewerkte huid is essentieel voor Het maken van perkament:, omdat de huid anders keihard zou
worden. We kunnen dat zien in dierenwinkels waar repen halfdoorzichtig perkament in de
knoop gelegd, als knauwbot voor honden verkocht wordt. Door de huid te spannen krijgt hij
de karakteristieke gelaagdheid van perkament. De huidvezels komen in een tweedimensionaal
vlak te liggen. Deze kompakte, door de vele bewerkingen gezuiverde massa geeft perkament
zijn stugheid.
Dit in tegenstelling tot leer dat niet gespannen wordt en waar de vezels driedimensionaal
blijven lopen; de tussenruimtes die door de bijtende looistoffen ontstaan, geven mede aan
leer zijn soepelheid. Bovendien heeft het spannen tot gevolg dat het perkament
ondoorzichtig en wit-geel wordt. Men spreekt daarom ook wel van wit getrokken perkament.
Wanneer men daarentegen perkament voor trommelvellen wil
maken, dan kan men als volgt te werk gaan. Men legt men de natte huid plat op een gebogen,
metalen plaat, soms met plastic overtrokken.
De huid die tijdens het drogen op deze manier niet gespannen
wordt, zal geheel transparant worden. De transparantie zagen we ook al bij de knauwbotten
voor honden. Paukenvellen bijvoorbeeld zijn zo gemaakt. De haarkant van het vel die tegen
het metaal of plastic aan gelegen heeft, is volkomen glad en glanzend. Voor de handen en
de vingertoppen van trommelaars is dat uiterst prettig.
In de middeleeuwen werden ramen met dit doorzichtige perkament bespannen in plaats van
glas. Maar niet alleen toen; er zijn nog boerderijen in de Achterhoek die kleine
perkamenten ruitjes hebben. Deze worden met olie ingesmeerd zodat ze goed tegen vocht
bestand zijn.
|